มูลนิธิเพื่อเยาวชนชนบท(มยช.) Foundation For Rural Youth (FRY)

บทความ l วีดีโอคลิบข่าว

10 ปี ศูนย์การเรียนเด็กข้ามชาติ มูลนิธิเพื่อเยาวชนชนบท (มยช.).... เมษายน 2562 ที่ผ่านมาครบ 10 ปีของการก่อตั้งศูนย์การเรียนเด็กข้ามชาติ มยช. ทำให้นึกถึงการทำงานในสมัยนั้นและอยากบันทึกอะไรไว้บ้าง (แม้เป็นเพียงอิฐก้อนเล็กๆ) ..... เริ่มจาก มีเด็กที่เป็นลูกหลานของแรงงานข้ามชาติ หรือเด็กข้ามชาติในพื้นที่ ไม่ได้เรียนหนังสือ มีความเสี่ยงในอันตรายต่างๆ โรงเรียนไม่รับเด็กเข้าเรียน ผู้ปกครองไม่รู้สิทธิ เด็กส่วนใหญ่พูดไทยไม่ได้ ก็เป็นอุปสรรคเหมือนพื้นที่อื่นๆ ส่วนใหญ่ในขณะนั้น นับย้อนไปเมื่อประมาณสิบกว่าปีที่ผ่านมามีความยากลำบากกว่าปัจจุบันนี้มากในการส่งให้เด็กข้ามชาติได้เข้าเรียน (ปัจจุบันก็ยังเป็นปัญหาอยู่ แม้ภาพรวมจะคลีคลายลงไปมาก อย่างเช่น ปีการศึกษานี้เองเราก็ยังพบกรณีที่โรงเรียนปฏิเสธการรับเด็กที่ไม่มีเอกสารประจำตัวเข้าเรียน ซึ่งหากเราไม่ได้เข้าไปช่วยเหลือเด็กก็จะไม่ได้เรียน และเด็กส่วนใหญ่เข้าไม่ถึงการช่วยเหลือจากองค์กรหรือหน่วยงานที่ทำงานเรื่องนี้ เพราะการแก้ไขปัญหายังเป็นจุดๆ การเปลี่ยนแปลงในเชิงระบบ เรื่องนี้ยากมากกก (ยาวววววค่ะ)

มยช.จึงได้จัดตั้งศูนย์การเรียนสำหรับเด็กขึ้น โดยในระยะแรก เรามีเป้าหมายเพื่อให้เด็กได้เรียนในรูปแบบใดก็ได้ โดยเริ่มจากให้เด็กข้ามชาติ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นเด็กพม่า ได้มีที่เรียน มีที่เล่น มีที่อยู่ที่ปลอดภัยระหว่างวันที่พ่อแม่ไปทำงาน ได้เรียนรู้และมีทักษะในการอยู่ร่วมในสังคมไทย และมีความพร้อมที่จะเข้าไปเรียนในโรงเรียนร่วมกับเด็กไทย (เพราะมีหลักสูตรเดียว) ในช่วงนั้น เราจึงเน้นทำงานกับผู้ปกครองและชุมชน เพื่อให้รู้สิทธิ มีช่องทาง และการช่วยเหลือกันและกัน ในการพาลูกหลานไปสมัครเรียน จุดสำคัญอยู่ที่ผู้กำหนดนโยบายและผู้ปฏิบัติงานด้านการศึกษา เราจึงทำงานกับโรงเรียน และหน่วยงานต้นสังกัด เพื่อเปิดใจ เข้าใจ เห็นความสำคัญ และมีแนวนโยบายไปยังผู้ปฏิบัติงาน โดยความร่วมมือช่วยเหลือจากเพื่อนๆ ในเครือข่ายองค์กรที่ทำงานด้านประชากรข้ามชาติ (MWG) การทำงานที่เข้มข้นในส่วนนี้ประมาณปี 2553-2555 ทำให้สถานการณ์การเข้าถึงการศึกษาของเด็กข้ามชาติในพื้นที่คลีคลายไปตามลำดับ ขณะเดียวกันเด็กในศูนย์การเรียนก็ได้รับการดูแลในด้านอื่นๆ ทั้งด้านโภชนาการ มีอาหารกลางวันและนมโรงเรียนสำหรับเด็กทุกคน (ข้าวสาร อาหารแห้ง นม อุปการณ์การเรียนส่วนใหญ่เราได้รับบริจาค) การดูแลด้านสุขภาพ เด็กได้รับบริการวัคซีนพื้นฐาน การตรวจสุขภาพ ป้องกันโรค จากศูนย์บริการสาธารณสุขในพื้นที่ ด้านสถานะบุคคล เราจะดำเนินการเพื่อให้เด็กได้รับการจดทะเบียนการเกิด (เกินกำหนด) ช่วยดำเนินการเรื่องจดทะเบียนผู้ติดตามแรงงานข้ามชาติ และร่วมกับโรงเรียนในพื้นที่เกี่ยวกับการสำรวจ จัดทำข้อมูลของเด็กที่ไม่มีเอกสารทางทะเบียนราษฏร และส่งเสริมการรักษาอัตลักษณ์ทางชาติพันธุ์ของเด็ก มาจนถึงปัจจุบัน

ระยะต่อมา เราได้นำบทเรียนการทำงานร่วมกับโรงเรียนและสำนักการศึกษา กทม. (หน่วยงานระดับนโยบาย) กศน.ในพื้นที่ และข้อจำกัดที่พบในการจัดการศึกษาสำหรับเด็กข้ามชาติ มาพัฒนาการทำงานร่วมกับภาคีเครือข่ายในพื้นที่ต่างๆ และหน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้อง เนื่องจากเด็กข้ามชาติมีบริบทที่แตกต่างจากเด็กไทย และยังมีความต้องการที่หลากหลาย เด็กบางส่วนต้องการเรียนในระบบโรงเรียนของไทย แต่เด็กบางกลุ่มเมื่อเข้าไปเรียนแล้วกลับออกกลางคัน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นเด็กโต และการมีอายุเลยเกณฑ์เข้าเรียนเป็นอุปสรรคหนึ่งในการเข้าเรียนในระบบโรงเรียน เด็กที่เรียนในไทยเมื่อกลับประเทศต้นทางต้องไปเริ่มต้นเรียนใหม่ ดังนั้นในช่วงปี 2555-2557 จึงเป็นช่วงที่ มยช.ร่วมกับภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้องพัฒนารูปแบบการจัดการศึกษาสำหรับเด็กข้ามชาติ เพื่อให้เป็นการศึกษาที่เหมาะสม เป็นทางเลือก และเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงการศึกษาของเด็กกลุ่มนี้ ทำให้ปีการศึกษา 2557 มีแนวทางการจัดการศึกษานอกระบบ (กศน.) ระดับประถมศึกษาสำหรับเด็กต่างด้าวและเด็กที่ไม่มีสัญชาติไทย ตามหลักสูตร กศน.ขั้นพื้นฐาน พ.ศ.2551 อย่างเป็นรูปธรรม จากเดิมที่ กศน.จะจัดเฉพาะกลุ่มผู้ใหญ่ ทำให้เด็กที่มีอายุเลยเกณฑ์เข้าเรียนหรือเด็กโต มีโอกาสได้รับการศึกษาในระบบของรัฐ เด็กที่ออกกลางคันจากในระบบโรงเรียนมีโอกาสเรียนต่อเนื่องในระบบ กศน. และในปีเดียวกัน มีการเชื่อมโยงการศึกษากับประเทศต้นทาง (เมียนมา) โดยการนำหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับประถมศึกษาของเมียนมา (NFPE ) มาจัดการเรียนการสอนให้กับเด็กในศูนย์การเรียนที่อยู่ในไทย เริ่มต้นในพื้นที่แม่สอด (มยช.ร่วมกับมูลนิธิช่วยไร้พรมแดนและภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง) ทำให้เด็กที่เรียนในศูนย์การเรียนสามารถกลับไปเรียนต่อที่ประเทศเมียนมาได้ต่อเนื่องตามระบบการศึกษาของเมียนมา
ศูนย์การเรียนเด็กข้ามชาติ มยช.จัดการเรียนการสอน 2 ระดับ คือ อนุบาลและระดับประถมศึกษา โดยมีการแบ่งระดับชั้น ดังนี้  
ระดับอนุบาล ระดับประถมศึกษา
1.ชั้นอนุบาล 1 1.ชั้นเตรียมประถมศึกษา
2.ชั้นอนุบาล 2 2.ชั้นประถมศึกษาหลักสูตร กศน.ไทย
3.ชั้นประถมศึกษาหลักสูตร กศน.พม่า

มีหลักสูตรสำหรับจัดการเรียนการสอนทั้งหมด 4 หลักสูตร ซึ่งเป็นหลักสูตรที่เป็นทางการ 2 หลักสูตร และหลักสูตรที่ไม่เป็นทางการ 2 หลักสูตร ตามความต้องการและความเหมาะสมของเด็กแต่ละกลุ่ม
1) หลักสูตรเตรียมความพร้อมด้านภาษาไทย เป็นการปรับใช้หลักสูตรแกนกลางของไทย สำหรับเด็ก 3 กลุ่มคือ (1) เด็กที่มีอายุอยู่ในเกณฑ์การเข้าเรียนหรือมีอายุไม่มากเกินไป ที่ต้องการจะเข้าเรียนต่อในระบบโรงเรียนของไทย (2) เด็กที่มีอายุเลยเกณฑ์การเข้าเรียนหรือเด็กโต และต้องการเรียนต่อในระบบการศึกษาของไทย เตรียมเข้าสู่หลักสูตรการศึกษานอกระบบ (กศน.เด็ก)ระดับประถมศึกษา (3) เด็กที่มีแนวโน้มอาจจะออกกลางคันจากการเคลื่อนย้ายหรือไปทำงานในประเทศไทย

2) หลักสูตรเตรียมความพร้อมด้านภาษาพม่า เป็นการปรับใช้หลักสูตรแกนกลางของประเทศพม่า สำหรับเด็ก 2 กลุ่มคือ (1)เด็กที่ต้องการเรียนในหลักสูตรของประเทศตนเอง และต้องการเรียนต่อเมื่อกลับประเทศพม่า เตรียมเข้าสู่หลักสูตรการศึกษานอกระบบ (กศน.พม่า) ระดับประถมศึกษา (2)เด็กที่ไม่เคยได้เรียนมาก่อนในประเทศพม่า และอาจจะออกกลางคันเพื่อกลับประเทศพม่า

3 )หลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับประถมศึกษาฯ สำหรับเด็กต่างด้าว (กศน.เด็ก) เป็นหลักสูตรที่เป็นทางการของ กศน.ไทย เด็กที่มีอายุเลยเกณฑ์การเข้าเรียนหรือเด็กโตอายุไม่เกิน 15 ปี ต้องการเรียนหลักสูตรไทย เพื่อเรียนต่อในระบบการศึกษาของไทย เด็กลงทะเบียนเรียนกับ กศน.เขตบางบอน แต่ตัวเด็กเรียนอยู่ที่ศูนย์การเรียน มยช. โดยเด็กได้รับการสนับสนุนทางการศึกษาและได้รับวุฒิการศึกษาตามระเบียบของ กศน.

4) หลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับประถมศึกษาของประเทศเมียนมา (กศน.พม่า-NFPE) เป็นหลักสูตรที่เป็นทางการของ กศน.พม่า เด็กที่มีอายุระหว่าง 10-14 ปี ที่ต้องการเรียนหลักสูตรของพม่า เพื่อกลับไปเรียนต่อที่ประเทศต้นทาง (พม่า) เด็กลงทะเบียนเรียนกับระบบการศึกษาของประเทศเมียนมา (ขึ้นตรงกับเขตการศึกษาเมียวดี) แต่ตัวเด็กเรียนอยู่ที่ศูนย์การเรียน มยช. โดยเด็กได้รับการสนับสนุนทางการศึกษาและได้รับวุฒิการศึกษาตามระเบียบของ กศน.ประเทศเมียนมา
ปัจจุบัน เด็กที่เรียนในศูนย์การเรียนรุ่นแรกๆ กำลังจะเรียนต่อชั้น ม.4 ในปีการศึกษานี้ เด็กที่ออกจากโรงเรียนแล้วต่อ กศน.กำลังเรียนระดับม.ปลาย เด็กที่จบ ป.6 หรือออกลางคันเพื่อไปทำงาน ส่วนใหญ่ได้ทำงานที่ดี งานที่ต้องใช้ทักษะภาษาไทย มีโอกาสในการพัฒนาคุณภาพชีวิตที่ดีกว่า และสำคัญคือ พวกเค้าเป็นเด็กที่ผ่านการพัฒนาในทุกด้านที่จำเป็นสำหรับเด็กคนหนึ่ง เพื่อเติบโตเป็นประชากรที่มีคุณภาพของสังคมใดๆ ก็ตามที่เค้าอยู่.....

❤❤ขอขอบคุณทุกความช่วยเหลือ ทุกการสนับสนุน ทุกการมีส่วนร่วม ทุกกำลังใจ กับการทำงานของพวกเรา

 

 

ลัดดาวัลย์ หลักแก้ว
มูลนิธิเพื่อเยาวชนชนบท

 
Foundation for Rural Youth (FRY)
59/118-120 Soi Ekkachai 89/4, Ekkachai Rd.,
Bang Bon, Bangkok 10150
Tel. (662) 416 8073-4 Fax (662) 894 2819
Website: www.fryefa.org

มูลนิธิเพื่อเยาวชนชนบท(มยช.กรุงเทพ)
เลขที่ 59/118-120 หมู่ 6 ซอยเอกชัย 89/4
ถนน เอกชัย แขวง/เขต บางบอน กรุงเทพ 10150
โทรศัพท์ 0-2416-8073-4 โทรสาร 0-2894-2819
www.facebook.com/FRY.1985

สำนักงานร้อยเอ็ด (มยช.ร้อยเอ็ด)
เลขที่ 143 หมู่ 5 บ้านคุยผง ตำบลเหล่าหลวง
อำเภอเกษตรวิสัย  จังหวัดร้อยเอ็ด  45150
โทรศัพท์ / โทรสาร (043) 547782-3
( ตู้ ปณ.15  อำเภอเกษตรวิสัย จังหวัดร้อยเอ็ด 45150 )